Gelet op het meerjarenplan van het lokaal bestuur 2026 - 2031 waarin de actie 'We zetten in op het versterken van het sociaal weefsel in de buurt door het creëren van ontmoetingsplekken (naast de buurthuizen) en -momenten;
Gelet op de goedkeuring van het reglement betreffende de aanleg van een geveltuin door de gemeenteraad op 1 september 2020;
Gelet op de goedkeuring van het reglement (Gevel)banken door de gemeenteraad op 29 maart 2022;
Overwegende dat het wenselijk is gebleken om beide reglementen te bundelen tot één uniform reglement gezien de overlap, zodat inwoners één duidelijk, eenvoudig en toegankelijk kader krijgen voor ingrepen aan de gevel op het openbaar domein;
Overwegende dat dit reglement voorziet in een duidelijke aanvraagprocedure, technische voorwaarden, toegankelijkheidsnormen, en een regeling voor onderhoud en verwijdering;
Overwegende dat het reglement voorziet in een laagdrempelige procedure die bewoners aanmoedigt om zelf bij te dragen aan een leefbare en groene stad;
Overwegende dat deze samenvoeging de administratieve lasten vermindert, de aanvraagprocedure vereenvoudigt en zorgt voor meer coherentie in de uitvoering en handhaving;
Overwegende dat de bepalingen van het reglement in overeenstemming zijn met de principes inzake verkeersveiligheid, toegankelijkheid en behoud van het openbaar domein;
Overwegende dat de dienst mobiliteit een negatief advies geeft voor het verlagen van de minimale vrije doorgang naar 0,80m gebaseerd op volgende argumentatie. Het STOP principe (https://www.duurzame-mobiliteit.be/blog/artikel-5/artikel-stop-principe-stappers-trappers-openbaar-vervoer-en-prive-gemotoriseerd-vervoer-23), dat als leidraad dient voor de inrichting van openbare ruimte en voor het uitstippelen van het mobiliteitsbeleid, zet de zwakke weggebruikers op de eerste plaats. Stappen wordt aangemoedigd en dan zorgen we ook best voor veilige infrastructuur. Het Vlaams Vademecum Voetgangersvoorzieningen zegt: “Elke weg voor voetgangersverkeer heeft een geheel obstakelvrije loopweg van minstens 1m breed en een vrije hoogte van minstens 2,10m.” (Besluit VlaReg 29/4/1997) Dit vademecum rekent voor een rolstoelpatiënt en (voortduwende) begeleider een breedte van 0,9m. Een minimum doorgaan van 1m obstakelvrije doorgang is nodig;
Gelet op het Decreet Lokaal Bestuur artikel 40;
Overwegende dat de financiële impact beperkt is;
Overwegende dat er voldoende budget is voorzien op BI090999 AR61599999 AP 1.2 AC 1.2.2. voor de uitvoering van het reglement;
Enig artikel:
Het reglement geveltuin en gevelbank wordt als volgt vastgesteld:
Artikel 1 — Definities
Geveltuin: Een aanplanting van groen in een plantgat, direct tegen een gevel op openbaar domein, aangeplant door de bewoner of eigenaar.
Gevelbank: Een inklapbare zitbank aan een gevel grenzend aan het openbaar domein, die vlot toegankelijk, veilig en van openbaar karakter is.
Aanvrager: Iedere meerderjarige natuurlijk persoon of rechtspersoon met woonplaats of zetel in Geraardsbergen. De aanvrager is eigenaar of huurder (met akkoord van de eigenaar) van het pand.
Artikel 2 — Toepassingsgebied
§1 Dit reglement geldt voor het volledige grondgebied van Geraardsbergen.
§2 Voor beschermde gevels of monumenten is voorafgaand advies van de Erfgoedcommissie vereist.
§3 Het plaatsen van geveltuinen en gevelbanken kan worden toegestaan binnen de perken van de ingeschreven begrotingskredieten.
Artikel 3 — Algemene voorwaarden
De aanleg van geveltuinen en gevelbanken is niet mogelijk als het voetpad te smal is of als ondergrondse nutsleidingen de uitvoering verhinderen. Zo moet er na aanleg of plaatsing minimaal 1 meter obstakelvrije doorgang op het voetpad (exclusief boordsteen) blijven.
Bij de aanleg van geveltuinen en gevelbanken moeten alle voorzieningen van openbaar nut zoals straatnaamborden, verkeersborden, kabels, huisnummers, brievenbussen,... zichtbaar en bereikbaar blijven.
Het plaatsen van bloempotten en bloembakken op het trottoir valt niet onder dit reglement, maar onder een aanvraag voor 'inname openbaar domein'.
De aanvrager draagt de volle verantwoordelijkheid voor mogelijke schade aan derden. Schade ten gevolge van vandalisme, diefstal,... kan in geen geval worden verhaald op het lokaal bestuur Geraardsbergen.
Bij niet- of onvoldoende onderhoud wordt de aanvrager of zijn rechtsopvolger aangeschreven met het verzoek om het nodige uit te voeren. Geeft deze geen gevolg, dan kan de stad de geveltuin of gevelbank verwijderen op kosten van de aanvrager of zijn rechtsopvolger.
Artikel 4 - Specifieke voorwaarden voor de aanleg van een geveltuin
§1 De geveltuin is maximaal 50 cm diep vanaf de gevel. De geveltuin ligt minstens 50 cm van de perceelgrens van de buren. Met schriftelijke toestemming van de buur kan hierop een uitzondering worden aangevraagd.
§2 De aanvrager voorziet de beplanting. Klimop en andere sterk woekerende planten zijn niet toegelaten gezien het risico op beschadiging van boven en ondergrondse constructies.
Artikel 5 — Specifieke voorwaarden voor de plaatsing van een gevelbank
De muur moet technisch geschikt zijn. Bijvoorbeeld zo is plaatsing aan panden met buitengevelisolatie is technisch niet mogelijk.
De bank komt enkel op een openbare en toegankelijke plaats en mogen door iedereen gebruikt worden.
Artikel 6 — Aanvraagprocedure
Voor gevelbanken en geveltuinen volstaat een eenvoudige aanvraag via het online thuisloket. Voor minder digitale burgers biedt de dienst Samenleving ondersteuning aan.
De aanvraag bevat:
- een duidelijke foto van de voorgevel,
- de breedte van het voetpad voor de woning en
- de grootte van de geveltuin en de plantensoort (voor geveltuinen)
- de gevelbanken kunnen aangevraagd worden tot zolang de voorraad strekt.
Het college van burgemeester en schepenen beslist over de goedkeuring na toetsing aan het toepassingsgebied zoals bepaald in artikel 2 en de voorwaarden zoals bepaald in artikel 3, 4 en 5.
De aanvrager ontvangt bericht over de beslissing.
Artikel 7 — Uitvoering en Onderhoud
De aanleg van een geveltuin of plaatsing van een gevelbank gebeurt kosteloos door de stad.
7.1 Geveltuin
De werken, uitgevoerd door de stad, omvatten:
• Het maken van de plantput, maximaal 40 cm diep.
• De opbraak en afvoer van de bestaande verharding.
De aanvrager is verantwoordelijk voor het onderhoud. Dit omvat:
• De plantengroei beperkt zich tot de gevel van het gebouw waarvoor de aanvraag tot de aanleg van een geveltuin werd gedaan.
• De geveltuin moet zodanig worden onderhouden dat het geheel geen hinder of gevaar oplevert voor voetgangers of andere weggebruikers. Gevelgroen mag niet buiten de rand van de plantenbak uitspringen en moet onderhouden worden zodat de vereiste doorgang zoals bepaald in artikel 3.
• Alle voorzieningen van openbaar nut, zoals straatnaamborden, verkeersborden, kabels, huisnummers, brievenbussen,... blijven steeds vrijgehouden.
• De minimale obstakelvrije hoogte van 2,10 meter wordt op het voetpad aangehouden.
7.2 Gevelbank
De aanvrager kiest voor zelfplaatsing of plaatsing door het lokaal bestuur. Bij plaatsing door het lokaal bestuur voert de technische dienst eerst een plaatsbezoek uit. Er wordt contact opgenomen met de eigenaar. De eigenaar wijst mogelijke leidingen in de bevestigingsmuur aan, controleert de stabiliteit van de muur en geeft toestemming voor het boren van gaten en de chemische verankering van de beugels. Het lokaal bestuur is niet verantwoordelijk voor eventuele (gevolg)schade aan de gevel.
Artikel 8 — Verwijdering
Zowel de stads- en nooddiensten als nutsmaatschappijen kunnen de verwijdering van de planten of de verwijdering van de geveltuin eisen indien dit voor de uitvoering van hun werkzaamheden of om veiligheids- of verkeersredenen absoluut nodig blijkt. Zij zijn hierbij tot geen schadevergoeding verplicht. In dit geval herstelt de stad het voetpad kosteloos bij verwijdering van een geveltuin. Bij verwijdering van een gevelbank is de stad niet verantwoordelijk voor het herstel van de gevel in de oorspronkelijke staat.
Wanneer de aanvrager zelf een geveltuin of gevelbank wil laten verwijderen, gebeurt dit via het thuisloket. De kosten worden aangerekend volgens het retributiereglement 'werken voor derden met privatief voordeel'.
Artikel 9 — Overgangs- en slotbepalingen
Het college van burgemeester en schepenen behandelt alle individuele aanvragen. Dit reglement vervangt alle voorgaande reglementen over geveltuinen en gevelbanken in de stad. Het reglement is van kracht van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2031.